Verloskunde
8.4 110 waarderingen

Zwangerschap

Blijft de menstruatie uit dan kan (bij zwangerschap) meestal na een paar dagen zwangerschapshormoon in de urine worden aangetoond. De zwangerschapstest is dan positief. Dit kan ook middels een bloedonderzoek; men bekijkt dan hoeveel zwangerschapshormoon (HCG) zich in het bloed bevindt.

Na ongeveer 5 zwangerschapsweken kan bij inwendige echoscopie het vruchtje in de baarmoeder zichtbaar worden. Dat is ongeveer 3 weken na de menstruatie. Vanaf ongeveer 6 zwangerschapsweken wordt beoordeeld of het hartje klopt.

Hoe lang duurt een zwangerschap?

De eerste dag van de laatste menstruatie wordt beschouwd als de eerste dag van de zwangerschap. Bij een cyclus van 4 weken is dat dus het moment van bevruchting plus 2 weken. Is de cyclus langer, dan is de bevruchting ook later opgetreden.

Als onduidelijk is hoe lang u zwanger bent, wordt met een inwendige echo de kruin-stuitlengte van het embryo gemeten. Bij minder dan 12 weken zwangerschap wordt daaruit bepaald wat de exacte zwangerschapsduur is.

Gemiddelde duur

Gemiddeld duurt een zwangerschap 40 weken (280 dagen). Een normale bevalling vindt plaats tussen de 37 en 42 weken, de à terme periode.

5 procent van de bevallingen vindt plaats op de uitgerekende datum. Bevalt een vrouw voor 37 weken zwangerschap, dan is dat te vroeg (prematuur). Na 42 weken zwangerschap wordt de bevalling over tijd (serotien) genoemd.

Zelf voelen dat u zwanger bent

Zodra het lichaam het zwangerschapshormoon aanmaakt, kunt u zwangerschapsverschijnselen voelen als misselijkheid en gespannen borsten. De baarmoeder is vanaf ongeveer 12 weken zwangerschap te voelen boven het schaambeen. Echt zichtbaar wordt de baarmoeder vanaf ongeveer 16 weken.

Als het om uw eerste kind gaat, voelt u de eerste bewegingen van de baby meestal vanaf 20 zwangerschapsweken. Bij een tweede kind is dat vaak eerder. De baarmoeder reikt bij 20 tot 24 weken ongeveer tot de navel, bij 36 weken tot de ribbenboog.

Zwangerschapsverschijnselen

Om de baby zo goed mogelijk te verzorgen en het lichaam optimaal voor te bereiden op de bevalling, komen de verschillende hormonen in het bloed in andere hoeveelheden voor. Het hart moet bloed naar de baarmoeder en de moederkoek pompen en dus harder werken. Hierdoor kunt u vooral in de eerste weken sneller moe of kortademig zijn.

De schede wordt beter doorbloed om soepel te maken zodat de baby makkelijker geboren wordt. Ook het kraakbeen in het schaambeen wordt soepel gemaakt voor de bevalling. Een wat zwaar gevoel in de onderbuik en schede en last van het bekken en de onderrug zijn normaal bij een zwangerschap.

De borsten maken meer melkklierweefsel aan. Dat kan zorgen voor een pijnlijk, gespannen gevoel. Door de hormonen kunnen ook andere weefsels tijdens de zwangerschap slapper worden. U kunt last krijgen van maagzuur of spataderen.

Tijdens een zwangerschap komen vrouwen gemiddeld 10 tot 15 kilo aan, dit is ongeveer 1 pond of minder per week aan het eind van de zwangerschap.

Wanneer voelt u voor het eerst de baby bewegen?

Vanaf ongeveer 20 zwangerschapsweken voelt u meestal enkele keren per dag dat de baby beweegt. Later in de zwangerschap voelt u ook schoppen of dat de baby verschuift. Bij een tweede of volgende zwangerschap is dit meestal iets eerder.

Controles

De eerste controle vindt meestal plaats bij 8 tot 12 weken zwangerschap. Daarna bespreekt de arts een controleschema met u, afhankelijk van de reden waarom u bij de gynaecoloog onder controle bent. Bij de eerste controle beantwoordt u een aantal vragen, krijgt u een lichamelijk onderzoek en meestal ook een echo.

De anamnese (het vraaggesprek)

Bij het beantwoorden van de vragen tijdens de eerste controle is het belangrijk hoe uw cyclus voor de zwangerschap was en wat de eerste dag van de laatste menstruatie was. Ook zal de arts vragen naar uw algemene gezondheid en die van uw partner, en naar vaak voorkomende of erfelijke ziekten in uw familie of die van uw partner. Ook eerdere zwangerschappen en bevallingen zijn van belang, net als operaties en een eventuele bloedtransfusie in het verleden.

Gebruikt u medicijnen? Vertel ook dit aan uw arts. Daarnaast kunt u eventuele klachten en vragen bespreken en vraagt de arts of u de baby al voelt bewegen.

De arts of verloskundige zal u adviseren tot 10 weken zwangerschap foliumzuur te gebruiken om de kans op een open rug te verkleinen. Als u de foliumzuur al gebruikt voor de zwangerschap, is de kans op een open rug het kleinst.

Het lichamelijk onderzoek

Bij elke controle wordt de bloeddruk gemeten en voelt de arts of vroedvrouw aan uw buik. Hiermee wordt de groei van de baarmoeder beoordeeld, en later in de zwangerschap de groei en ligging van de baby. Het hartje kan vanaf ongeveer 12 weken door middel van een doptone worden beluisterd.

Echoscopie

De gynaecoloog maakt bij de eerste controle een echo: inwendig via de schede, of uitwendig via de buik. Er wordt nagegaan of de zwangerschap intact is en in de baarmoederholte zit, of de zwangerschapsduur klopt en of u geen meerling krijgt.

Later in de zwangerschap wordt bij 20 weken een structurele echo gemaakt, of als er een reden voor bestaat zoals een afwijkende groei van de baarmoeder of bloedverlies. Bij een verhoogde kans op een aangeboren afwijking vindt een uitgebreid echoscopisch onderzoek plaats.

Bevalling

Een normale bevalling vindt vanaf 37 weken en voor 42 weken plaats. De gynaecoloog of vroedvrouw geeft aan waar u op moet letten en wanneer u contact opneemt met het ziekenhuis.

De bevalling is begonnen als u gedurende een uur om de 3 tot 5 minuten een harde buik of wee krijgt. De wee houdt ongeveer een minuut aan waarbij u even moet stoppen met uw bezigheden.

  • Bij bloedverlies of het breken van de vliezen moet u altijd contact opnemen, zeker als het vruchtwater groen is.
Antonius Ziekenhuis Sneek
Bolswarderbaan 1, 8601 ZK, Sneek
T 0515 - 48 88 88
Antonius Ziekenhuis Emmeloord
Urkerweg 4, 8303 BX, Emmeloord
T 0527 - 62 04 60
Thuiszorg Zuidwest Friesland
Bolswarderbaan 3, 8601 ZK, Sneek
T 0515 - 46 11 00