Waarom de klik tussen huisarts en ziekenhuis levensbelangrijk is

Wie wel eens door de gangen van de huisartsenpraktijk aan de Simmerdyk in Sneek loopt, ziet daar een bijzonder object aan de muur hangen: een fierljepstok. Ruim twintig jaar geleden werd deze stok door specialisten van Antonius letterlijk ‘over de sloot’ aan de huisartsen overhandigd. Het was een handreiking, een belofte om de muren tussen de eerste en tweede lijn te slechten. Vandaag de dag is die samenwerking de levensader van de zorg in Zuidwest-Friesland.

Aan het woord is Douwe van der Weide. Hij is een ervaren huisarts uit Sneek, die al sinds 1999 samen met zijn vrouw Karin Birza in Sneek huisarts is. Hij heeft de zorg zien veranderen van een wereld van 'witte jassen op eilanden' naar een hecht netwerk. "Vroeger was de dokter in het ziekenhuis de autoriteit," vertelt hij. "Je moest soms bijna een examen afleggen aan de telefoon voordat een specialist de patiënt wilde opnemen. Die tijd ligt gelukkig ver achter ons. De zorg is nu een teamsport geworden, waarbij het Antonius en de huisartsen elkaar als gelijken vinden."

De juiste zorg op de juiste plek
Een van de meest tastbare successen van deze samenwerking is het zogenaamde 'meedenkconsult'. Voorheen leidde een twijfelgeval vaak tot een directe verwijzing naar het ziekenhuis. Nu werkt dat anders. "Stel, ik heb een patiënt met een zeldzame huidaandoening. In plaats van een verwijzing, stuur ik nu een foto en stel ik digitaal een vraag aan de specialist van het Antonius. Binnen drie dagen heb ik antwoord."

Dit heeft direct voordeel voor de patiënt. "Mensen worden serieus genomen en hun probleem wordt door een specialist beoordeeld, maar ze hoeven niet fysiek naar het ziekenhuis. Dat scheelt tijd, stress en het gaat niet ten koste van het eigen risico. Momenteel wordt er ook hard gewerkt aan het ontwikkelen van ‘meekijkconsulten’. Het is zorg op de juiste plek: laagdrempelig waar het kan, specialistisch waar het moet."

De mens achter de medische vraag
De huisarts benadrukt dat een goede samenwerking ook over de kwaliteit van leven gaat. Juist bij complexe vraagstukken, zoals ouderenzorg en zorg rondom het levenseinde, is de korte lijn met het ziekenhuis cruciaal. "Wij kennen onze patiënten vaak al jaren; we weten wat er achter de voordeur speelt. Hoewel onze computersystemen nog beter kunnen communiceren; als een specialist in het Antonius worstelt met een ethische vraag, zoals een euthanasieverzoek of het staken van een behandeling, weten we elkaar meestal wel te vinden. Dat maakt de zorg menselijk."

Thuiszorg
Ook de thuiszorg speelt hierin een vitale rol. "De wijkverpleegkundigen van Antonius zijn onze ogen en oren. Zij zien bij het koffiedrinken of de melk over de datum is of de koelkast leeg blijft. Die signalen komen bij ons en onze praktijkondersteuners terecht, waardoor we samen kunnen voorkomen dat iemand onnodig in het ziekenhuis belandt."

Smeerolie voor de toekomst
De uitdagingen voor de regio zijn fors: de bevolking vergrijst en het aantal huisartsen neemt af. Volgens de huisarts is de enige weg vooruit: nóg nauwer samenwerken. "We zijn elkaars leverancier en partner. Zonder sterke huisartsenzorg heeft het ziekenhuis geen bestaansrecht, en andersom. We moeten elkaar en onze hulptroepen blijven vinden."

Om die band warm te houden, wordt er veel geïnvesteerd in scholing en informeel contact. Via de Catamaran commissie  worden er klinische  avonden en gezamenlijke nascholingen georganiseerd. 
Ook nemen we soms een kijkje in elkaars keuken. Naast een demonstratie van de nieuwe operatierobot gaan de dokters ook  bij de huisartsen in de regio langs om samen werkafspraken te maken. 
"Als je elkaar kent van een cursus of een drankje, bel je elkaar de volgende dag makkelijker op. Dat persoonlijke contact is de smeerolie van de zorg. Het zorgt ervoor dat een patiënt in Sneek of de Noordoostpolder altijd kan rekenen op een team dat elkaar blindelings vertrouwt."

Samen sterker
De 'stok over de sloot' hangt er nog steeds, maar de sloot zelf is inmiddels een stevige brug geworden. "wij kozen destijds bewust voor deze regio vanwege die fijne samenwerking, en volgens mij geldt dat nog steeds voor de  jonge generatie" besluit de huisarts. " We blijven bouwen aan een 'transmuraal bureau' waar we plannen direct omzetten in daden. Of het nu gaat om een nieuwe knie of een luisterend oor bij dementie: we doen het samen. Voor de zorg, maar bovenal voor de patiënt."