Corona? Deel je gevoelens

Verhaal van Jeltsje Hoomans - GZ-psycholoog van de afdeling Medische psychologie in het ons ziekenhuis

COVID-19 laat niet alleen lichamelijk diepe sporen na, ook geestelijk kan de impact groot zijn. Zowel tijdens als na het ziekteproces kampen sommige patiënten met ernstige angsten en somberheid. ‘Deel die gevoelens, want in je eentje loop je vaak tegen een muur op’, adviseert Jeltsje Hoomans, GZ-psycholoog van de afdeling Medische psychologie in het ziekenhuis van Antonius.

De geestelijke consequenties van COVID-19 variëren – net als de lichamelijke impact – enorm. Het goede nieuws is dat het gros van de COVID-patiënten zelf weer uit het mentale dal krabbelt. ‘De mens is veerkrachtiger dan vaak wordt gedacht’, constateert Hoomans.

Jeltsje Hoomans

Heel eenzaam

Circa tien procent van alle (ernstig zieke) coronapatiënten heeft psychologische hulp nodig om hun ervaringen te verwerken. Zij verwijst naar de groep met ernstige benauwdheidsklachten en die de dood in de ogen heeft gezien. Gedurende de eerste coronagolf mochten zij bovendien geen bezoek in het ziekenhuis ontvangen. ‘Er was niemand om hen te troosten, patiënten voelden zich heel eenzaam’, weet de medisch psycholoog. Ook na hun ziekenhuisopname blijft die psychische nood soms hoog. ‘Dan krijgt de patiënt bijvoorbeeld nachtmerries of angst voor benauwdheid en dat kan leiden tot hyperventilatie. Dit is een vicieuze cirkel die patiënten zelf lastig kunnen doorbreken.’

Intake

Patiënten die tijdens een COVID-opname geestelijke problemen ervaren, kunnen door hun hoofdbehandelaar worden doorverwezen naar Medische Psychologie. ‘Wij nemen vervolgens binnen 24 uur contact op met de patiënt’, belooft Hoomans. Tijdens een intakegesprek brengt de medisch psycholoog eerst de problematiek en de behoefte van de patiënt in kaart. ‘Als er sprake is van traumatische klachten (PTTS), dan volgt een behandeling gericht op traumaverwerking.'

Leefstijl

Als patiënten moeite hebben hun leefstijl aan te passen, is vaak een ander behandeltraject nodig. ‘Veel coronapatiënten kampen met langdurige en ernstige vermoeidheid, dus is het belangrijk om inzicht te krijgen in de bezigheden die energie kosten en activiteiten die energie geven. Deze energienemers en -gevers moeten in balans zijn.’ En als dit evenwicht verstoord is? ‘In algemene kun je zeggen dat sporten voor iedereen goed is. Je bouwt conditie op én je zit lekkerder in je vel.’ Daarnaast biedt Medische Psychologie handvaten om beter om te gaan met bijvoorbeeld schuldgevoelens en onzekerheid. ‘Wij gaan altijd uit van de persoonlijke situatie van de patiënt, onze zorg is altijd maatwerk.’

‘Maanpakje’

De medisch psychologen staan eveneens klaar voor hun collega’s binnen de organisatie. ‘We hebben een telefonische hulplijn geopend voor al onze medewerkers . Daarnaast bezoeken we regelmatig de Spoedeisende Hup (SEH), IC en COVID-afdelingen’, vertelt Hoomans. ‘Door aan te schuiven bij het teamoverleg kunnen collega’s laagdrempelig ervaringen delen en vragen stellen.’

Vooral het feit dat zorgverleners in een ‘maanpakje’ hun werk moeten doen en daarmee afstand tot de patiënt ervaren, vormt een forse beperking. Daarnaast is COVID-zorg onderhand geen sprint meer, maar een heuse marathon. ‘Dat vergt extra uithoudingsvermogen.’ Om collega’s daarin te ondersteunen, kunnen zij een weerbaarheidstraining volgen. Verder adviseert de medisch psycholoog om coronavrije momenten in te lassen. ‘Neem thuis afstand van je werk, probeer te ontspannen en laat coronanieuws even links liggen.’

Sociale wezens

Omdat we voorlopig nog niet af zijn van COVID rijst de vraag: hoe blijven we mentaal gezond in 2021? ‘Blijf sporten, ga (coronaproof) wel de deur uit en blijf contact met anderen zoeken, desnoods online. Mensen zijn ten slotte sociale wezens.’

Ook voor gezinnen heeft zij een praktisch advies. ‘Probeer vooral de bestaande structuur van opstaan, eten en slapen aan te houden. Dat geeft houvast.’ Verder adviseert zij om voor kinderen een aftelkalender te maken. ‘Maak een planning en hou je daaraan, zo bied je perspectief.’

Antonius. Zorg die meebeweegt.

Ziekenhuis in Sneek
Bolswarderbaan 1, 8601 ZK, Sneek
T 0515 - 48 88 88
Ziekenhuis in Emmeloord
Urkerweg 4, 8303 BX, Emmeloord
T 0527 - 62 04 60
Zorg bij u thuis
Bolswarderbaan 1, 8601 ZK, Sneek
T 0515 - 46 11 00
Contact
Contact
Ziekenhuis in Sneek
  • Bezoekadres
  • Bolswarderbaan 1
  • 8601 ZK  Sneek
  • Postadres
  • Postbus 20000
  • 8600 BA  Sneek
  • Telefoon
  • 0515 - 48 88 88
Route Google Maps
Ziekenhuis in Emmeloord
  • Bezoekadres
  • Urkerweg 4
  • 8303 BX  Emmeloord
  • Postadres
  • Postbus 20000
  • 8600 BA  Sneek
  • Telefoon
  • 0527 - 62 04 60
Route Google Maps
Zorg bij u thuis
  • Bezoekadres
  • Bolswarderbaan 1
  • 8601 ZK  Sneek
  • Postadres
  • Postbus 20000
  • 8600 BA  Sneek
  • Telefoon
  • 0515 - 46 11 00
Route Google Maps